حجاب بانوان ؛ یک نوع فرهنگ دینى پرتال علمی پژوهشی راه بهشت

پرتال علمی پژوهشی راه بهشت

پيوندها  پيوندها   مسابقات  مسابقات   اخبار  اخبار   معرفي کتاب  معرفي کتاب   معرفي نرم افزار  معرفي نرم افزار   ثبت نرم افزار  ثبت نرم افزار   محصولات  محصولات   تلفن همراه  تلفن همراه   صوت و فيلم  صوت و فيلم   نگارخانه  نگارخانه   پرسمان   پرسمان   احاديث  احاديث   داستان  داستان   احکام  احکام   مقالات  مقالات  

  صفحه اول
  پيامک
   ويژه نامه ››
   گفتگو و تحليل ››
   گلبانگ اذان
   بازي آنلاين
   تماس با ما
   درباره ما
   جستجو
   بايگاني









     شمسی

               

  مسیر جاری : مقالات  عفاف و حجاب  حجاب در اديان
حجاب بانوان ؛ یک نوع فرهنگ دینى

از نظر اسلام، حجاب بانوان، تنها پوشیدن اندام، بازوها، زیر گلو، بنا گوش و مواضع زینت و زیبایى نیست، بلکه ستر و پوشش، یک نوع فرهنگ دینى است که احکام ویژه خود را دارد.


 از نظر اسلام، حجاب بانوان، تنها پوشیدن اندام، بازوها، زیر گلو، بنا گوش و مواضع زینت و زیبایى نیست، بلکه ستر و پوشش، یک نوع فرهنگ دینى است که احکام ویژه خود را دارد.
همان گونه که بر مرد اجنبى نگاه به بدن زن نامحرم جایز نمى باشد، بر بانوان نیز واجب است اندام و نقاط زینتى خود را از مردان نامحرم بپوشانند.
البته مردها نیز حتى المقدور باید بدن خود را از زنان نامحرم بپوشانند، به ویژه اگر بدانند که زن ها به قصد لذت و یا ریبه به بدن آنان نگاه مى کنند.(1) گر چه به جز موارد خاصى، پوشیدن سایر قسمت هاى بدن بر مردها واجب نیست، ولى بر بانوان حرام است به بدن نیمه عریان، بازوان و سایر قسمت هایى که معمولاً مردها مى پوشانند، بنگرند. به طور کلى باز گذاشتن هر جاى بدن به قصد به حرام انداختن نامحرم، حرام است.(2)
اصولاً فقهاى معاصر و پیشین، حرمت نگاه و لزوم پوشش بانوان را یکى از واجبات مسلّم و قطعى به عنوان احکام اولیه مى دانند. براى آشنایى عزیزان به چند نمونه از گفتار آنان اشاره مى کنیم:
1 . شهید اول در مسالک مى فرماید: مرد نامحرم نباید به زن نامحرم نگاه کند، مگر در حد ضرورت؛ آن هم براى یک مرتبه، جایز است و تکرار آن حرام مى باشد؛ مثلاً هنگامى که زن و مردى بخواهند با هم ازدواج کنند، نگاه کردن هر یک به دیگرى مطلوب خواهد بود. در منابع اهل سنت، حدیثى از ابو هریره نقل شده که مى گوید: در محضر پیامبرصلى الله علیه وآله بودم، مردى از راه رسید، عرض کرد: من با زنى از انصار ازدواج کرده ام. حضرت رسول صلى الله علیه وآله پرسید: آیا به او نگاه کرده اى؟ عرضه داشت: خیر، فرمود: «فاذهب فانظر الیها؛ حتماً مى روى و به او نگاه مى کنى که در چشم آنها چیزى هست.»(3)
مقصود این است که با نگاه هاى متقابل، بسیارى از مسائل مبادله مى شود و بدین علت مى تواند کارساز باشد و در شناخت همسر ایده آل، نقش مهمى ایفا نماید.
2 . اکثر مراجع بزرگ معاصر بر جواز نگاه انسان به زنى که مى خواهد با او ازدواج کند، فتوا داده اند. حضرت آیة الله بهجت مى فرماید: «بنابر اظهر، نگاه کردن به مو و محاسن دیگر آن زن هم [که مى خواهد با او ازدواج کند] با همین شرایط [نبودن مانع شرعى براى ازدواج با زن و احتمال پیدا کردن اطلاعات تازه با نگاه به او ]جایز است و وجهى دارد که زن هم بتواند به مردى که مى خواهد با او ازدواج کند، با شرایطى که گفته شد، نگاه کند».(4) در غیر این صورت، زن و مرد اجنبى باید از نگاه هاى آلوده و چشم چرانى خوددارى نمایند، چرا که پوشش اسلامى، نماد عفت و پاکى زن مسلمان است. حجاب، منشأ قداست و طهارت خانواده هاست. زن عفیف، همسر با تعصب و نجیب را انتخاب مى کند؛ همان گونه که جوان نجیب، دختر با عفت را مى طلبد.
پوشش کاملِ زنان، عفاف، آزرم و حیا را در آنان حفظ مى کند. محمد جواد مغنیه، صاحب کتاب «الفقه على المذاهب الخمسه» مى نویسد: تمام فقهاى مذاهب پنجگانه (جعفرى، شافعى، مالکى، حنفى و حنبلى) در این امر اتفاق نظر دارند که بر زن ها و مردها واجب است هنگام نماز، مواضع زینت و یا تمام بدن را بپوشانند. بر مردها فقط پوشاندن شرمگاه ها واجب است، گر چه پوشاندن تمام بدن در حال نماز مطلوب مى باشد. خانم ها باید اندام، موهاى سر و کلیه مواضع زینت را از نامحرمان پوشیده نگه دارند.
مقصود از مواضع زینت یعنى اعضایى که نه تنها خود به گونه طبیعى زینت محسوب شده و جذابیت ویژه اى دارد، بلکه معمولاً زینت هاى مصنوعى در آن قسمت از اعضا قرار مى گیرند و بر جذابیت زن مى افزایند؛ مانند: گوش ها که جاى گوشواره است، زیر گلو و گردن که موضع گردن بند مى باشد، بالاى مچ دست ها که النگو و دست بند قرار مى گیرد، مچ پاها که خود از موارد زینت و جاى خلخال مى باشد و در میان بعضى از عشایر و زن هاى عرب، معمول بوده است و موهاى سر که یکى از زیباترین زینت ها محسوب مى شود. این بخش هاى بدن باید به تمام و کمال پوشانده شوند، به گونه اى که اگر چند تار مو از بالاى پیشانى، زیر روسرى و یا چادر نمایان گردد، در صورتى که عمدى و آگاهانه باشد، از گناهان کبیره به شمار مى رود و گذشته از عوارض دنیوى، کیفر سختى نیز در جهان آخرت خواهد داشت. فقط پیر زن هاى از کار افتاده و دختران نابالغ از این قانون مستثنا شده اند. حکمت آن نیز روشن است، زیرا پیر زن هاى سال خورده، جاذبه ها را از دست داده اند و دختران خردسال هم از مسائل جنسى بى خبرند.
بعضى مى گویند: مهم ترین شاخصه جمال زن در زیبایى چهره اش نمایان مى شود، پس چگونه است که فقیهان اسلامى، صورت را استثنا کرده اند، ولى پوشاندن موها را واجب دانسته اند؟
یکى از مراجع تقلید مى فرماید: بر زن، باز گذاشتن صورت و دست ها در برابر نامحرم جایز است، لیکن مشروط بر این که از عدم وقوع خود و دیگران در حرام مطمئن باشد و کشف وجه و کفین به انگیزه جلب نظر نامحرمان نباشد و به صورت کلى باعث فتنه نشود وگرنه پوشاندن دست ها و صورت حتى از کسانى که با او محرمند، (به جز همسر) واجب است.(5)
به عبارت دیگر، پوشاندن دست ها و صورت از نظر فقها مطلوب است، ولى اگر چهره زنى موجب به گناه افتادن دیگران شود، پوشاندن بخش اعظم آن را لازم مى دانند؛ ولى چهره هاى معمولى، در صورتى که بدون آرایش باشد، پوشاندنش واجب نیست. مضاف بر این که بسیارى از فقیهان، پوشش نیمى از چهره زن را به صورت احتیاط فتوا داده اند. در ضمن از این نکته هم نباید غفلت کرد این که فقها پوشش چهره زن را استثنا کرده اند، به علت این است که بانوان در رفت و آمدها گرفتار مشقت مى شوند و عسر و حرج ایجاب مى کند که پوشش گردى صورت واجب نباشد، ولى اطراف و پیرامون چهره زن باید مستور باشد، چرا که بر جاذبه زن مى افزاید.
حکمت دیگر حجاب، سالم سازى جامعه اسلامى، صیانت اخلاقى و حفاظت بانوان از خطر تعرض فرصت طلبان و بوالهوسان است. اگر حفظ پوشش توأم با فرهنگ اسلامى باشد، باعث سلامت روحى، جسمى، مادى و معنوى جامعه مى شود، زیرا اغلب طلاق ها، تنش ها، تضادهاى خانوادگى، بى مهرى ها و سایر مفاسد اجتماعى، در اثر نگاه ها و روابط نامشروع و اختلاط بین دو جنس مخالف فراهم مى گردد. گر چه غالب بانوان و دوشیزگان جامعه ما در اتخاذ بد حجابى و شیوه کاستن از حجاب کامل، قصد و غرضى ندارند، لیکن باید بدانند بینندگان همگى نیک اندیش و پاک نمى باشند. برخى گمان مى کنند این گونه بانوان خداى ناکرده بزه کارند و گروهى با چشم چرانى ها، در پى فرصت هاى مساعد مى گردند تا شکار خود را از میان آنان به دست آوردند. کم نیستند نوعروسانى که همسرانشان با خانواده هاى بد حجاب رفت و آمد کرده و زندگى خود را به تباهى کشیده اند. بى گمان، بد حجابى زنان موجبات جلب توجه نامحرمان را فراهم ساخته و زن و مرد را به گناه و روابط نادرست مى کشاند. با وجود این، بسیارى از دختران و بانوان بد حجاب، علاقه مند به اسلام هستند؛ از این رو نظر فقهاى اسلام و مراجع تقلید مى تواند براى آنان سازنده باشد.
حجاب از نظر مراجع تقلید
تمام مراجع تقلید از عصر شیخ طوسى تاکنون، در مسائلى که ذیلاً مى آوریم، اتفاق نظر دارند:
1 . پوشیدن جوراب نازک (6) و بدن نما براى خانم ها در بیرون از منزل و همچنین آرایش زنان (7) در خیابان ها و بیرون گذاشتن مقدارى از موها و پوشیدن لباس هاى محرک،(8) حرام است.
2 . حجاب از ضروریات اسلام است و منکران آن، مرتد هستند؛ ولى بى اعتنایى به آن با عدم انکار، موجب فسق است و گناه محسوب مى شود.
3 . عده اى در سخنرانى ها مى گویند: چادر مشکى براى بانوان، مکروه است و باید پوشش جدیدى جایگزین آن شود. در پاسخ این عده باید گفت: چادر سیاه مانند عباى سیاه، کراهت ندارد، بلکه مطلوب است. چادر مشکى، یک نوع حجاب و بهترین آن محسوب مى شود و چون پوشیدن بدن بر بانوان واجب مى باشد، بدین دلیل چادر بهترین نوع پوشش واجبى است که زن هاى مؤمنه از آن استفاده کرده و اندام خود را با آن مى پوشانند.(9) از این رو مراجع بزرگوار و کارشناسان اسلام مى فرمایند: سزاوار است خانم ها از چادر استفاده کنند، زیرا چادر در کشور اسلامى ایران، از مظاهر و شعایر اسلام مى باشد. بانوان محترم با حفظ این شعار سعى کنند حرکت خزنده اى را که بر ضد چادر که یک حجاب ملى و سنتى است، آغاز گردیده، خنثى نمایند.(10) بنابر این، عموم مراجع تقلید، چادر را بهترین و برترین نوع حجاب مى دانند؛ گرچه حجاب هاى دیگر را هم حجاب اسلامى مى دانند؛ البته در صورتى که تمام بدن به ویژه موها و اندام را کاملاً بپوشاند.
خاتمه
خواهران و بانوان گران قدر:
پیشینه و تاریخ حجاب به آغاز آفرینش انسان مسئول برمى گردد و موضوع تازه اى نیست که درباره علل آن به جست و جو بپردازیم. در مقابل، بد حجابى و برهنگى، پدیده اى تازه است. به گفته چارلى چاپلین: «برهنگى زنان، بیمارى قرن ماست» که باید در علل پیدایى آن، به تحقیق و تفحص پرداخت.
نوع لباس و پوشش بانوان در هر کشورى، نماد ملى و فرهنگى آن کشور محسوب مى شود. بانوان ترکمن حجاب خاصى دارند؛ چنانچه زن هاى محترم بلوچ و عشایر نیز پوشش مخصوصى دارند. شهرستان ها و روستاهاى ایران به فراخور آداب و سنن اجتماعى و فرهنگى خود پوشش ویژه اى را انتخاب کرده اند، لکن به طور کلى چادر مشکى، یک حجاب همگانى و مشترک بین اقوام مختلف شیعه و سنى در کشور ما به شمار مى رود. گرچه غالب کشورهاى اسلامى نظیر ایران، از چادر براى پوشش خود استفاده مى کنند، ولى در ایران، چادر، لباس ملى و مذهبى ماست.
خوانندگان عزیز نباید از این نکته غفلت کنند که هر نوع دگرگونى در ساختار فرهنگى و اجتماعى، با تغییر پوشش و نوع لباس همراه است؛ چنانچه استیلاى فرهنگى و سلطه پذیرى نیز، از تحول فرهنگ پوشش، جدا نمى باشد. بانوانى که وضع حجاب آنها مناسب با شخصیت فردى و اجتماعى شان نیست، بى گمان تحت تأثیر سلطه فرهنگ استعمارى قرار دارند. این عده باید توجه داشته باشند که بافت اعتقادى و فرهنگى ایران اسلامى با مشخصات خاصى که دارد، با فرهنگ اخلاق غربى در تضاد است؛ مثلاً معاشرت دختر و پسر و زن و مرد در میان غربى ها، حریم و حرمتى ندارد و ثمره آن، وجود انواع نابسامانى ها، طلاق ها، افسردگى ها، بدبینى ها و خودکشى هاست؛ اما ضرورت حفظ حریم و حرمت میان نامحرمان در کشور ما، موجب وحدت و صمیمیت شده و مى شود. بنابر این همه دختران معصوم و بانوان گران سنگى که به عللى حجاب کامل را رعایت نمى کنند، با کوچک ترین یادآورى و تنبّه، به خود آمده، حجاب را با فرهنگ کامل آن پذیرا مى شوند و امنیت جسمى و روانى را براى خود به ارمغان مى آورند. بانوان با حجاب ما مانند آن بانوى قهرمان ترکیه که شش سال زندان لائیک ها را تحمل کرد، ولى دست از تبلیغ گفتارى و عملى چادر برنداشت، هرگونه زخم زبان و استهزاى بوالهوسان را تحمل مى کنند، ولى حجاب ملى و اسلامى خود را از دست نمى دهند؛ حتى در خط مقدم جبهه و جهاد فرهنگى فریاد بر مى آورند:
اى زن به تو از فاطمه این گونه خطاب است
ارزنده ترین زینت زن حفظ حجاب است
فرمان خدا، قول نبى، نصّ کتاب است
از بهر خدا افضل طاعات، حجاب است

زنان و دختران ما مى دانند که خودنمایى و دل ربایى باید مخصوص همسرانشان باشد، نه نامحرمان کوچه و بازار. در ایران اسلامى، جوان ها به خواستگارى دخترانى مى روند که از نجابت و عفت والایى برخوردارند. لباس هاى شاد و محرک، در شأن یک دختر ایرانى و مسلمان نیست، چرا که حجاب باید از بیرون، مانع دست یابى دیگران به گناه و چشم چرانى ها باشد و از درون، اعتقادات دینى و فرهنگى را مصونیت بخشد.
قرآن مى فرماید: «قل للمؤمنین یغُضّوا من ابصارهم؛(11) به مردان مؤمن بگو که چشمانشان را از نگاه به مواضع حرام فرو افکنند». در آیه بعدى مشروح تر مى فرماید: «و قل للمؤمنان یغضضن من ابصارهنّ و یحفظنَ فروجهُنّ و لا یُبدین زینتهنّ الاّ لبعولتهن؛(12) به بانوان مؤمن نیز بگو که چشمان خود را از نگاه به نامحرمان فرو پوشند و عفت خویش را پاس دارند و زینت و زیبایى هاى خود را از نامحرمان بپوشانند و تنها براى شوهران و سایر محارم خویش نشان دهند». قرآن همچنین در مقام حجاب رفتارى مى فرماید: «فلا تخضعن بالقول فیطمع الذى فى قلبه مرض؛(13) به زنان با ایمان بگو با مردان به نرمى حرف نزنند تا مبادا آن که دلش بیمار است، به هوس و طمع افتد» و براى شکار زنان دام هاى گوناگون بگستراند.
رساله هاى عملیه مراجع، گفت و گوى غیر ضرورى با نامحرمان و خلوت کردن با آنان را صحیح نمى دانند. مجموع این توصیه هاى گفتارى و رفتارى به اضافه انتخاب نوع لباس و فرهنگ حجاب مى تواند آحاد جامعه را از نظر عفاف و اخلاق بیمه کند. باید گفت که چادر و حجاب ظاهرى به تنهایى کافى نیست، بلکه مجموعه اى از فرهنگ و عقاید است که عفت عمومى را گسترش داده و ازدواج را روز افزون مى کند. مضافاً این که هدف اصلى حجاب، رسیدن به تقوا و قرب به خداست، چرا که بى حجابى، خودآرایى، خودنمایى و تجمل گرایى، تکبر و غرور در پى دارد، همه خصلت هاى ناروا و زشت درونى بانوان را پرورش داده و آشکار مى سازد و بدین وسیله، آنان را از خدا و معنویت و بلکه از محبوبیت راستین اجتماعى دور کرده، گرفتار دلهره، اضطراب و شکست اخلاقى مى کند.
آرى، اِعراض از یاد خداست که آدمى را در تنگناى معیشت و زندگى پر از شک و التهاب گرفتار مى سازد، پیوندهاى زناشویى را از هم گسسته و آمار طلاق را بالا مى برد.
من آنچه شرط بلاغ است با تو مى گویم
تو خواه از سخنم پند گیر، خواه ملال

 پى نوشت ها:
1) سید مسعود معصومى، احکام روابط زن و مرد و مسائل اجتماعى آن، ص 70.
2) همان، ص 71.
3) صحیح مسلم، ج 4، ص 143.
4) احکام بانوان، ص 126؛ توضیح المسائل مراجع، ج 2، ص 421.
5) آیة الله سیستانى، الفقه للمغتربین، ص 305.
6) سید مسعود معصومى، همان، ص 79.
7) همان، ص 84 و 85.
8) همان، ص 76.
9) تمام مراجع بالاتفاق مى فرمایند: چادر سیاه، کراهت ندارد.
10) حسین مهدى زاده، حجاب شناسى، ص 164.
11) نور (24) آیه 30.
12) همان، آیه 31.
13) احزاب (33) آیه 32.

منبع : http://www.tebyan-zanjan.ir

 

شماره مطلب :1074       تاریخ انتشار: 16/9/1389      تعداد بازدید:  374 مرتبه

چاپ متن


نظرات کاربران :

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود پرتال تاثیر کاملا موثری ایفا می کند لذا خواهشمند است ما را از نظرات ارزنده ی خود محروم نفرمایید.

 - نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.
 - نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
 - نظراتی که شامل سئوال شرعی یا نتایج مسابقات باشد منتشر نخواهد شد. ( از فرم تماس با ما استفاده فرمایید)
 - نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.
 - متن نظر شما می بایست حداکثر 700 کاراکتر باشد.

 
نام و نام خانوادگی : *
متن نظر : *  
کارکتر تايپ شده :  
       

پرتال اداری ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر شهرستان اصفهان

پرتال علمی پژوهشی راه بهشت

طراحی سايت : اصفهان هاست

کليه حقوق اين سايت برای ستاد احياء امر به معروف و نهي از منکر شهرستان اصفهان محفوظ است