حجاب در سنت يهود و مسيحيت پرتال علمی پژوهشی راه بهشت

پرتال علمی پژوهشی راه بهشت

پيوندها  پيوندها   مسابقات  مسابقات   اخبار  اخبار   معرفي کتاب  معرفي کتاب   معرفي نرم افزار  معرفي نرم افزار   ثبت نرم افزار  ثبت نرم افزار   محصولات  محصولات   تلفن همراه  تلفن همراه   صوت و فيلم  صوت و فيلم   نگارخانه  نگارخانه   پرسمان   پرسمان   احاديث  احاديث   داستان  داستان   احکام  احکام   مقالات  مقالات  

  صفحه اول
  پيامک
   ويژه نامه ››
   گفتگو و تحليل ››
   گلبانگ اذان
   بازي آنلاين
   تماس با ما
   درباره ما
   جستجو
   بايگاني









     شمسی

               

  مسیر جاری : مقالات  عفاف و حجاب  حجاب در اديان
حجاب در سنت يهود و مسيحيت

اجازه دهید آنچه در غرب بزرگ‌ترین نماد مظلومیت و بردگی زنان دانسته می‌شود، یعنی حجاب یا پوشش زنان را کمی روشن‌تر سازیم. آيا اين درست است كه چیزی به‌منزلة حجاب در سنت يهود و مسيحيت وجود ندارد؟ اجازه دهيد مطلب را بیشتر توضیح دهیم...


اجازه دهید آنچه در غرب بزرگ‌ترین نماد مظلومیت و بردگی زنان دانسته می‌شود، یعنی حجاب یا پوشش زنان را کمی روشن‌تر سازیم. آيا اين درست است كه چیزی به‌منزلة حجاب در سنت يهود و مسيحيت وجود ندارد؟ اجازه دهيد مطلب را بیشتر توضیح دهیم.
به نظر خاخام دكتر مناخم. م. براير(1)رسم زنان یهودی این بود که با سرِ پوشیده در انظار عمومی ظاهر می‌شدند، به‌گونه‌ای که گاهی اوقات حتی همة صورت را جز یک چشم می‌پوشاندند.
وی از برخی خاخام‌های مشهور قديمي نقل می‌کند: «پسندیده نیست که دختران اسرائيل با سرهای برهنه در ملأ ‌عام قدم بزنند» و «نفرین بر مردي كه اجازه دهد موهای همسرش ديده شود... . زني كه موهای آراستة خود را در معرض ديد دیگران بگذارد با خود فقر و تنگ‌دستی مي‌آورد». قانون ربّیانی قرائت ادعیه با تسبیحات را در حضور یک زن متأهل سربرهنه ممنوع می‌کند؛ زیرا آشکار شدن موی زن، لُختی و برهنگی شمرده می‌شود. دكتر براير همچنين يادآوری می‌کند که در دورة تانايتيك(2)قصور و کوتاهی زنان یهودی در حجاب و پوشاندن سر‌شان، توهینی به عفت و حیای آنان شمرده می‌شد. وقتي سرشان لخت و برهنه می‌شد به موجب اين لغزش و گناه، چهارصد زوزيم(3)جريمه می‌شدند». دكتر براير همچنين توضيح مي‌دهد كه حجاب زنان يهودي هميشه نشانة عفت و پاک‌دامنی آنان در نظر گرفته نمی‌شد وگاهی حجاب نماد فضل و برتری و تجمل تلقی می‌شد تا عفت و پاک‌دامنی. حجاب مظهر عزت و وقار و برتري زنان اصیل و بلند‌نظر بوده است. حجاب همچنين نماد دست‌نیافتی بودنِ زنان به‌منزلة ثروتي مقدس براي همسرانشان بوده است.
حجاب نشانِ عزت نفس و جایگاه اجتماعي زن است. زنان طبقات پایين جامعه بسیاری وقت‌ها براي اينكه نشان دهند از مقام و منزلت بالاتری برخوردارند چادر به سر مي‌كردند. این واقعیت که حجاب نماد اصالت و بزرگ‌منشی بود، بدین سبب بود که در جوامع قديم يهود به فاحشه‌ها اجازه نمي‌‌دادند موهايشان را بپوشانند. با این حال، فاحشه‌ها بیشتر اوقات روسری خاصی مي‌پوشيدند كه محترم و نجیب به نظر آیند.
زنان يهودي در اروپا تا قرن نوزدهم میلادی این حجاب و پوشش را حفظ ‌کردند و این زمانی بود که زندگی‌شان با فرهنگ سکولار و غیر دینی پیرامونشان بیشتر درآمیخته بود. فشارهای بیرونی زندگی اروپایيان در قرن نوزدهم میلادی بسیاری از آنان را مجبور کرد که با سر برهنه بیرون بیایند. برخي از زنان يهودي مناسب‌تر دیدند که کلاه‌‌گیس را به‌منزلة شکل دیگری از حجاب، جای‌گزین حجاب سنتی خویش کنند. امروزه، بیشتر زنان يهودي متدین موهايشان را جز در كنيسه نمي‌پوشانند. بعضي از آنان، مانند فرقه‌های هاسیدیک،(4)هنوز هم از کلاه‌گیس استفاده می‌کنند.
در اين‌ باره سنت مسيحيان چگونه است؟ معروف است كه راهبه‌هاي مسیحی (كاتوليك) سرهایشان را برای صدها سال مي‌پوشاندند، اما همه‌شان اين‌چنين نبودند. پولس مقدس(5)سخن‌های بسیار جالبی دربارة حجاب در عهد جدید دارد:
«اكنون مي‌خواهم شما بدانيد كه سر هر مرد، مسيح است و سر هر زن، مرد است و سر مسيح، خداست. هر مردی که با سر پوشیده دعا یا ابلاغ وحی (پیامبری) کند سر خود را رسوا می‌نماید، و هر زنی که با سر برهنه دعا یا ابلاغ وحی (پیامبری) کند سر خود را رسوا می‌سازد؛ زیرا مثل این است که سرش تراشیده شود. اگر زني موي سرش را نمی‌پوشاند بايد آن‌را از ته كوتاه كند، و اگر کوتاه‌ کردن یا تراشیدن موی سر برای زن مایة ننگ و رسوایی است، بايد سرش را بپوشاند. مرد نباید سرش را بپوشاند؛ زیرا او صورت و جلال خداست؛ اما زن، جلال مرد است؛ زیرا مرد از زن نیست، بلکه زن از مرد است؛ و نیز مرد براي زن آفریده نشده، بلکه زن براي مرد آفریده شده است. بدین جهت و به خاطر فرشتگان، زن می‌باید عزتی بر سر داشته باشد».(6)
دلیل منطقی پولس مقدس،(7)برای حجاب زنان این است که حجاب، نمایانندة سلطه و اقتدار مرد ـ که صورت و جلال خداوند است ـ بر زن است، که از مرد و براي او آفريده شده‌ است.
ترتوليان مقدس(8)در رسالة معروفش با عنوان در باب حجاب دختران نوشته است: «ای زنان جوان، شما در خیابان‌ها با حجاب ظاهر می‌شوید، در حالي‌كه بايد در كليسا، در ميان غريبه‌ها و در میان برادرنتان، خود را بپوشانید...». از جمله قوانین شرعیِ كليساي كاتوليكِ امروز، قانونی است كه زنان را ملزم می‌کند سرهایشان را در كليسا بپوشانند. براي مثال، در بعضي از فرقه‌های مسيحي مانند آميش(9)و مينونايت،(10)زنان حجابشان را تا امروز حفظ كرده‌اند. فلسفة وجودی حجاب، آن‌‌‌گونه که رهبران كليسا گفته‌اند، این است که «حجاب و پوشش زن، نماد پیروی و فرمان‌برداری زن از مرد و خداست»، که همان منطقی است که پولس مقدس در عهد جديد مطرح کرد.
از همة شواهد فوق برمی‌آید كه اسلام، مُبدعِ حجاب و پوشش سر نبوده، اما آن ‌را تأیید کرده است. قرآن از مردان و زنان با‌ایمان به‌اصرار می‌خواهد که دیدگان خود را (از نامحرمان)فرو‌بندند و پاک‌دامنی ورزند، و سپس به زنانِ با‌ایمان سفارش می‌کند که با روسری موها، گردن و سينه‌هايشان را بپوشانند: «به مردانِ با‌ايمان بگو: دیده فرو‌نهند و پاک‌دامنی ورزند... و به زنان با‌ایمان بگو: دیدگان خود را (از هر نامحرمی)فرو‌بندند و پاک‌دامنی ورزند و زیور‌های خود را آشکار نگردانند، مگر آنچه طبعاً از آن پیداست؛ و باید روسری خود را برگردن خویش فرواندازند...».(11)
قرآن به‌روشنی بیان می‌کند كه رعایت حجاب براي حفظ عفت و پاک‌دامنی واجب است. اما چرا عفت و پاک‌دامنی مهم است؟ قرآن به‌صراحت می‌فرماید: «اي پيامبر، به زنان و دخترانت و به زنان مؤمنان بگو: پوشش‌های خود را بر خود فروتر گیرند. این برای آنکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند (به احتیاط)نزدیک‌تر است».(12)
همة مطلب اين است که امر به عفت و پاک‌دامنی برای حفظ و حراست زنان در برابر تجاوز و مزاحمت است، يا به بیان ساده‌تر، عفت و پاک‌دامنی همان مصونیت است. بنابراین تنها هدف اسلام از حجاب، حفاظت و مصونیت است. حجاب در دين اسلام، برخلاف حجاب در سنت مسیحیت، نه نشان سلطه و اقتدار مرد بر زن است، و نه نشان پیروی و فرمان‌برداری زن از مرد. حجاب در دين اسلام، برخلاف حجاب در سنت یهود، نشان تجمل و امتیاز برخی زنان متأهل اصیل و نجیب نیست. حجاب در دین اسلام فقط نشانه عفت و پاک‌دامنی برای حفظ همة زنان است. نظریة اسلام اين است که هميشه کار از محکم‌کاری عیب نمی‌کند. در حقيقت، حجاب و پوشش و آبروی زنان آن‌قدر برای قرآن مهم است که اگر مردی جرئت کند به‌دروغ به زن مسلمانی نسبت زنا دهد به‌شدت مجازات خواهد شد:
«و کسانی که به زنان شوهر‌دار نسبت زنا می‌دهند، سپس چهار گواه نمی‌آورند، هشتاد تازیانه به آنان بزنید، و هیچ‌گاه شهادتی از آنان نپذیرید، و اینان‌اند که خود فاسق‌اند».(13)
اين نگرش سخت‌گيرانة قرآن را با مجازات بسیار راحت زناکار در کتاب مقدس مقایسه کنید:
«اگر مردي دختر باكره‌اي را كه نامزد نباشد بیابد و او را گرفته، با او همبستر شود و آن‌گاه گرفتار شوند، آن مرد بايد پنجاه مثقال نقره به پدر دختر بدهد و با دختر ازدواج كند؛ زیرا به او تجاوز كرده است، و در تمام عمرش نمي‌تواند آن دختر را طلاق دهد».(14)
پرسشی ساده در این مقام مطرح می‌شود: چه کسی واقعاً مجازات می‌شود؟ مردي كه به‌ سبب تجاوز و زنا صرفاً جريمه‌ای مي‌پردازد، يا دختري كه مجبور است با مردي كه به او تجاوز كرده ازدواج، و تا پایان عمرِ آن مرد با او زندگي کند؟
پرسش ديگري كه بايد مطرح شود اين است: كدام‌یک بيشتر حامیِ زنان است، نگرش سخت‌گيرانة قرآن يا نگرش راحت و سهل‌انگارانة کتاب مقدس؟
بعضي افراد، به‌ویژه در غرب، خواستار این هستند که موضوع عفت و پاک‌دامنی را به‌منزلة عامل امنیت و مصونیت، به کلی به تمسخر بگیرند. دلیل‌های آنان این است كه بهترين عامل امنیت، گسترش آموزش، رفتار مؤدبانه و خویشتن‌داری است. ما مي‌خواهيم بگویيم: اینها خوب‌ا‌ند، ولی كافي نيستند. اگر «تمدن» برای ایجاد امنیت كافي است، چرا زنان در امريكاي شمالي جرئت ندارند تنها در خيابان تاريك قدم بزنند يا حتي از یک پارکینگ خلوت عبور كنند؟ اگر آموزش، راه حل این مسئله است، چرا دانشگاه معتبری مانند «دانشگاه ملكه»(15) اساساً برای دانشجویان دختر در محوطة دانشگاه یک سرویس پیاده‌رو داخلی دارد؟ اگر خویشتن‌داری پاسخ مسئله است، چرا موارد آزار جنسی در محل کار در رسانه‌های خبری همه‌روزه اعلام مي‌شود؟ نمونه‌اي از کسانی که در اين سال‌هاي اخير به آزار جنسی متهم شده‌اند‌ عبارت‌اند از: افسرانِ نيروي دريايي، مدیران، استادان دانشگاه، سناتورها، قاضی دیوان عالی قضایی و رئيس جمهوری ايالات متحده امریکا! وقتي آمار ذیل را در جزوه‌هایی که مدیر دفتر زنان در دانشگاه ملکه منتشر کرده است مي‌خوانم، نمي‌توانم باور كنم كه:
1. در كانادا، در هر شش دقيقه يك زن مورد تجاوز جنسی قرار مي‌گيرد؛
2. يك‌سوم زنان كانادا احتمالاً در مدت زندگي‌شان مورد تجاوز جنسي قرار خواهند گرفت؛
3. يك‌چهارم زنان (جهان)در مدت زندگي‌شان در معرض خطر تجاوز جنسی يا سوء‌قصد برای هتک ناموس‌اند؛
4. يك‌هشتم زنان (جهان)وقتی به كالج يا دانشگاه راه می‌یابند مورد تجاوز جنسي قرار می‌گیرند؛
5. مطالعه و پژوهشی نشان داده که شصت درصد از مردان مُسِنّ دانشگاهي در كانادا گفته‌اند اگر مطمئن بودند که گیر نمی‌افتند، مرتکب تجاوز جنسي می‌شدند.
چنین چیزی در جامعه‌اي كه ما در آن زندگي مي‌كنيم از بنیاد غلط است. تغييری اساسي در شيوة زندگي و فرهنگ جامعه کاملاً ضروری می‌نماید. فرهنگ حيا و عفت، بسیار لازم است؛ مثلاً حیا در لباس، گفتار و رفتار زن و مرد. در غير اين صورت، این آمار وحشتناک روز‌به‌روز بدتر خواهد شد، و متأسفانه تنها زنان بايد بهاي آن را بپردازند. در واقع، همة ما از اين مسئله رنج مي‌بريم، اما بنا به گفتة ك. گیبران،(16) كسي كه سیلی می‌خورد درد را درک می‌کند و نه کسی که سیلی‌ها را می‌شمرد. بنابراين جامعه‌اي مانند فرانسه كه زنان جوان را به سبب لباس‌هاي پوشیده‌شان از مدارس اخراج مي‌كند، در نهايت فقط به خودش صدمه مي‌زند. اين يكي از طعنه‌هاي بزرگ دنياي امروز ماست که چيزهايي شبيه روسري كه نماد قداست‌اند و راهبه‌های مسیحی براي نشان دادن سلطه و اقتدار مرد، آنها را به سر مي‌کنند، وقتي زنان مسلمان برای حفظ و صیانت از خود به سر می‌کنند به‌‌مثابه نماد مظلومیت ناسزا می‌شنوند.

پی نوشت ها :
(1) Dr. Menachem  M. Brayer.
استاد ادبيات کتاب مقدس در دانشگاه يشيوا (Yeshiva). این یک دانشگاه خصوصی یهودی در ایالات متحدة امریکاست که در سال 1886میلادی تأسیس شد و در اسرائیل هم شعبه دارد.
(2) Tannaitic.
(3) Zuzim.
(4) (Hasidic Sects) فرقه‌های هاسیدیک از یهودیان هاردی هستند که در قرن هجدهم میلادی در اروپای شرقی پدید آمدند. یهودیان هاردی که فوق‌ارتدکس نیز نامیده می‌شوند، محافظه‌کارترین فرقه‌های ارتدکس یهودی‌اند. رهبر این گروه ربّی، اسرائیل بن الیزر که بعل شم توف نیز خوانده می‌شود، پس از آنکه حس کرد روح معنویت و لذت از آئینش رخت بربسته، به حرکت در‌آمد و با پیوستن به صف مخالفان، پس از مدتی گروه هاسیدیک را پدید آورد. اغلب یهودیان هاسیدیک کلاه‌های بزرگ مشکی‌رنگ بر سر می‌گذارند و شکل و شمایل و ظاهری مخصوص به خود دارند. امروزه آنها عمدتاً در فلسطین اشغالی (اسرائیل) و ایالات متحدة امریکا زندگی می‌کنند.
(5) St. Paul.
(6) رسالة اول به قرنتیان، باب 11، آیات 3ـ10.
(7) St. Paul.
(8) Tertullian.
(9) (Amish) یک فرقة مسیحی آناباپتیست است که در سال 1693 میلادی به دست رهبر منونایت‌های سوئیس، یاکوب آمان، بنیان نهاده شد. بیشتر آنها در ایالات متحدة امریکا و کانادا زندگی می‌کنند و به چند گروه اصلی تقسیم شده‌اند. آمیش‌ها کماکان بر اساس روش‌های قدیمی نیاکانشان مانند استفاده از اسب برای کشاورزی و حمل و نقل، روش پوشش سنتی و ممنوعیت استفاده از برق و تلفن در خانه زندگی می‌کنند. آمیش‌ها به ارتش نمی‌روند، از مزایای تأمین اجتماعی بهره نمی‌گیرند، بیمه نمی‌شوند و هیچ ‌گونه مالیاتی به دولت نمی‌پردازند.
(10) (Mennonites) منو‌نایت‌ها پیرو شاخه‌ای از مسیحیت‌اند که کشیشی هلندی به نام منو سیمونز در قرن هفدهم میلادی آن‌ را بنیان‌ گذارده بود. دستورهای ویژة این مذهب عبارت‌اند از: ساده زندگی کردن، سوگند یاد نکردن، اسلحه حمل نکردن، کارمند دولت نشدن، بر ضد کسی شکایت حقوقی و درخواست غرامت نکردن. زنان منونایت موهای سر خود را می‌پوشانند و از پیراهن آستین‌بلند استفاده می‌کنند و می‌کوشند به گناه و جرم آلوده نشوند. منونایت‌ها عمدتاً آلمانی‌تبار‌های سوئیسی و هلندی بودند که به روسیه مهاجرت کردند و سپس دسته‌دسته به ایالت پنسیلوانیای امریکا مهاجرت کردند. آنها شباهت‌های بسیاری با آمیش‌ها دارند.
(11) نور (24)، 30، 31.
(12) احزاب (33)، 59.
(13) نور (24)، 4.
(14) سفر تثنیه، باب 22، آیات 28ـ30.
(15) Queen  University.
(16) K.Gibran.

برگرفته از : کتاب « زن در اسلام، مسیحیت و یهودیت » نویسنده :  شریف عبد‌العظیم محمد /  مترجم :  مهدی گلجان / ناشر :  مرکز نشر هاجر
منبع: http://womenrc.ir

 

شماره مطلب :2741       تاریخ انتشار: 9/9/1391      تعداد بازدید:  584 مرتبه

چاپ متن


نظرات کاربران :

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود پرتال تاثیر کاملا موثری ایفا می کند لذا خواهشمند است ما را از نظرات ارزنده ی خود محروم نفرمایید.

 - نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.
 - نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
 - نظراتی که شامل سئوال شرعی یا نتایج مسابقات باشد منتشر نخواهد شد. ( از فرم تماس با ما استفاده فرمایید)
 - نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.
 - متن نظر شما می بایست حداکثر 700 کاراکتر باشد.

 
نام و نام خانوادگی : *
متن نظر : *  
کارکتر تايپ شده :  
       

پرتال اداری ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر شهرستان اصفهان

پرتال علمی پژوهشی راه بهشت

طراحی سايت : اصفهان هاست

کليه حقوق اين سايت برای ستاد احياء امر به معروف و نهي از منکر شهرستان اصفهان محفوظ است